ประตูม้วนเปิดปิดฝืด สะดุด หรือต้องออกแรงมากกว่าเดิม
ประตูม้วนฝืด เปิดยาก ตรวจอะไรได้เองบ้าง
ประตูม้วนที่ฝืดขึ้น มีสองกลุ่มสาเหตุที่ต่างกันมาก กลุ่มแรกคือรางประตูที่มีเศษขยะ ทราย หรือของกีดขวาง และแผ่นประตูที่ครูดกับขอบหรือโครง ซึ่งเจ้าของอาคารตรวจและเก็บกวาดเองได้ กลุ่มที่สองคือสปริงถ่วงน้ำหนัก เพลา และสายสลิง ซึ่งมีแรงดึงสูงตลอดเวลาและห้ามปรับเองในทุกกรณี คู่มือนี้พาไปได้ถึงสุดกลุ่มแรกและบอกชัดว่าเส้นแบ่งอยู่ที่ไหน
- เวลาที่ใช้
- 20–45 นาที
- ระดับความยาก
- ปานกลาง
- จำนวนขั้นตอน
- 7 ขั้นตอน
- ประเภทงาน
- ประตูม้วน/ประตูอัตโนมัติ
หยุดก่อน — ข้อห้ามเพื่อความปลอดภัย
-
ห้ามปรับ คลาย ขัน หรือแตะสปริงถ่วงน้ำหนัก เพลา แป้นยึด และสายสลิงของประตูม้วนโดยเด็ดขาด เอกสารของสมาคมผู้ผลิตประตูระบุว่าชิ้นส่วนเหล่านี้อยู่ใต้แรงสปริงที่สูงมากตลอดเวลา และการไปยุ่งกับมันทำให้บาดเจ็บรุนแรงหรือเสียชีวิตได้
-
ห้ามปรับล้อปรับแรงสปริงหรือชุดขึ้นสปริงด้วยตัวเอง แม้จะเห็นน็อตหรือรูปรับอยู่ชัดเจน เอกสารของผู้ผลิตกำหนดให้เฉพาะช่างประตูที่ผ่านการอบรมทำงานส่วนนี้ได้เท่านั้น
-
ห้ามยืน เดินผ่าน หรือให้เด็กอยู่ใต้แผ่นประตูที่ยกค้างอยู่ ทุกขั้นตอนในคู่มือนี้ทำจากด้านข้างแนวประตู ไม่ใช่จากใต้ประตู
-
ตัดไฟวงจรมอเตอร์ก่อนเข้าใกล้รางหรือแผ่นประตูทุกครั้ง ประตูไฟฟ้าอาจถูกสั่งจากรีโมตหรือปุ่มที่อีกด้านของอาคารโดยที่คุณไม่รู้และไม่ทันตั้งตัว
-
ถ้าสายสลิงหลุด หย่อน ขาด หรือประตูเอียงไปข้างหนึ่ง ให้หยุดใช้ประตูทันทีและกั้นแนวไว้ อาการนี้หมายถึงระบบถ่วงน้ำหนักไม่ทำงานแล้ว และแผ่นประตูอาจตกลงมาทั้งชุด
อุปกรณ์ที่ต้องมี
- ไม้กวาดและผ้าแห้ง ใช้เก็บกวาดเศษขยะ ทราย และฝุ่นออกจากรางประตูทั้งสองข้างและจากพื้นแนวประตู
- ไฟฉายหรือไฟจากโทรศัพท์ รางประตูเป็นร่องลึกและมืด ต้องส่องดูตลอดความยาวจึงจะเห็นของที่ค้างอยู่
- บันไดที่ตั้งได้มั่นคง จำเป็นเฉพาะเมื่อต้องมองส่วนบนของรางและกล่องเก็บม้วนประตูจากระยะปลอดภัย ไม่ใช่เพื่อขึ้นไปแตะกลไก
ขั้นตอนการซ่อม
-
ปลดไฟมอเตอร์ก่อน ถ้าเป็นประตูม้วนไฟฟ้า
ถ้าประตูใช้มอเตอร์ไฟฟ้า ให้ตัดไฟที่สวิตช์หรือเบรกเกอร์ของวงจรมอเตอร์นั้นก่อนเข้าไปใกล้รางหรือแผ่นประตู ประตูที่ยังมีไฟเข้าอยู่อาจถูกสั่งจากรีโมตหรือปุ่มอีกด้านโดยที่คุณไม่รู้ เอกสารของผู้ผลิตกำหนดให้ยืนยันว่าไม่มีคนหรือสิ่งของอยู่ในแนวประตูและมองเห็นแนวประตูได้ทั้งหมดก่อนสั่งงานประตูทุกครั้ง
ระวัง อย่ายืนใต้แผ่นประตูที่ยกค้างอยู่ในทุกขั้นตอนของคู่มือนี้ ยืนด้านข้างแนวประตูเสมอ
กลับไปยังรายการขั้นตอน -
ส่องดูรางประตูทั้งสองข้างตลอดความยาว
ส่องไฟเข้าไปในร่องรางทั้งสองข้าง ไล่จากพื้นขึ้นไปให้สุดเท่าที่มองเห็นได้จากระดับที่ยืนอย่างปลอดภัย สิ่งที่พบบ่อยคือทราย เศษหิน ถุงพลาสติก ตะปู และเศษวัสดุจากงานก่อสร้าง สมาคมผู้ผลิตประตูระบุว่าแผ่นประตูและคานล่างต้องเลื่อนในรางได้อย่างอิสระ ไม่ครูดกับขอบบนหรือฝ้า
กลับไปยังรายการขั้นตอน
ภาพ: Downtowngal · ที่มา · CC BY-SA 4.0 -
เก็บกวาดสิ่งกีดขวางออก แล้วดูว่ารางบิดหรือบุบไหม
กวาดเศษขยะและทรายออกจากรางและจากพื้นแนวประตูให้หมด แล้วมองแนวรางว่ายังตรงอยู่หรือไม่ เอกสารของผู้ผลิตระบุว่ารางที่บิด บุบ หรือถูกอัดเสียรูปจะบีบแผ่นประตูให้ติดขัด และนั่นไม่ใช่งานทำความสะอาด ถ้าเห็นรอยบุบหรือรางเบี้ยวชัดเจน ให้จดตำแหน่งไว้แล้วหยุด อย่าพยายามดัดกลับ
ระวัง ห้ามดัด ตี หรืองัดรางประตูให้กลับรูปด้วยตัวเอง รางที่ถูกดัดผิดจะบีบแผ่นประตูแน่นกว่าเดิมและทำให้แผ่นประตูเสียรูปตามไปด้วย
กลับไปยังรายการขั้นตอน -
อย่าหยอดจาระบีหรือสเปรย์ลงในรางโดยไม่ดูคู่มือ
ข้อนี้เป็นสิ่งที่ควรไม่ทำมากกว่าควรทำ เอกสารของสมาคมผู้ผลิตประตูและของผู้ผลิตกำหนดขอบเขตการหล่อลื่นไว้ที่เฟืองและโซ่ขับเท่านั้น ไม่ได้กำหนดให้หล่อลื่นรางประตู และผู้ผลิตบางรายห้ามใช้สเปรย์บางชนิดกับประตูของตนโดยตรง ถ้าจะหล่อลื่นส่วนใด ให้ทำตามคู่มือของประตูรุ่นนั้นเท่านั้น สารหล่อลื่นในรางยังจับฝุ่นและทรายจนฝืดกว่าเดิมได้ด้วย
กลับไปยังรายการขั้นตอน -
ทดสอบด้วยระบบปลดมือ เพื่อแยกว่าเป็นที่มอเตอร์หรือที่ตัวประตู
สำหรับประตูไฟฟ้า วิธีแยกสาเหตุตามเอกสารของผู้ผลิตคือ ปิดประตูด้วยมอเตอร์ก่อน แล้วโยกชุดปลดเป็นระบบมือ จากนั้นลองเปิดประตูด้วยมือ ถ้าเปิดด้วยมือลื่นแต่มอเตอร์ยังฝืด ปัญหาอยู่ที่ระบบขับเคลื่อน ถ้าเปิดด้วยมือก็ฝืดเหมือนกัน ปัญหาอยู่ที่ตัวประตูหรือระบบถ่วงน้ำหนัก ซึ่งเป็นงานของช่างทั้งข้อ
ระวัง ทำการทดสอบนี้ตอนประตูปิดอยู่เท่านั้น การปลดมือขณะประตูยกค้างอยู่ทำให้แผ่นประตูตกลงมาได้ถ้าระบบถ่วงน้ำหนักไม่สมดุลอยู่แล้ว
กลับไปยังรายการขั้นตอน -
วัดจากแรงที่ต้องออก ว่าเลยเส้นที่ทำเองได้แล้วหรือยัง
สมาคมผู้ผลิตประตูกำหนดเพดานแรงที่ยอมรับได้ไว้เป็นตัวเลข เช่นการยกด้วยมือไม่ควรเกิน 30 ปอนด์ ซึ่งเทียบเท่าราว 14 กิโลกรัม และการดึงโซ่มือไม่ควรเกิน 35 ปอนด์ ราว 16 กิโลกรัม ถ้าต้องออกแรงมากกว่านั้นชัดเจน นั่นคืออาการของระบบถ่วงน้ำหนัก ไม่ใช่ของสิ่งกีดขวาง หน่วยงานคุ้มครองผู้บริโภคของสหรัฐยังใช้เกณฑ์ว่าประตูที่สมดุลต้องค้างอยู่นิ่งได้เมื่อหยุดไว้ครึ่งทาง แต่ข้อนี้ให้ใช้สังเกตจากการใช้งานตามปกติเท่านั้น ห้ามจงใจยกประตูค้างไว้ครึ่งทางแล้วปล่อยมือเพื่อทดสอบ ถ้าเคยเห็นประตูหยุดครึ่งทางแล้วไม่ค้าง ไหลลงหรือเลื่อนขึ้นเอง นั่นคือไม่สมดุลและต้องให้ช่างดู
กลับไปยังรายการขั้นตอน
ภาพ: Gregory David Harington · ที่มา · CC BY-SA 2.5 -
ทดสอบเปิดปิดหนึ่งรอบเต็ม แล้วบันทึกอาการที่เหลือ
ต่อไฟกลับ ยืนด้านข้างแนวประตู แล้วสั่งเปิดปิดหนึ่งรอบเต็มโดยมองแนวประตูได้ตลอด สังเกตว่ายังสะดุดที่ตำแหน่งเดิมหรือไม่ มีเสียงครูดหรือเสียงกระแทกที่ช่วงใด และประตูเลื่อนเร็วสม่ำเสมอหรือไม่ ถ้ายังฝืด ให้ถ่ายวิดีโอสั้น ๆ ตอนเปิดปิดไว้ ช่างประเมินจากวิดีโอได้แม่นกว่าคำบรรยาย
กลับไปยังรายการขั้นตอน
เมื่อไหร่ควรเรียกช่าง
เส้นแบ่งของงานประตูม้วนคมกว่าเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านมาก ด้านที่ทำเองได้คือความสะอาดของรางและการเอาสิ่งกีดขวางออก ด้านที่ทำเองไม่ได้คือทุกอย่างที่เกี่ยวกับแรงสปริง ซึ่งเอกสารของผู้ผลิตเขียนคำเตือนไว้ถึงระดับ อาจเสียชีวิต นี่ไม่ใช่คำเตือนเชิงพิธีการ ประตูม้วนของร้านค้าหนักหลายสิบกิโลกรัมและสปริงที่ถ่วงน้ำหนักมันไว้ปล่อยพลังงานออกทันทีเมื่อถูกคลายผิดวิธี
- เก็บกวาดรางและสิ่งกีดขวางแล้ว แต่ประตูยังฝืดหรือสะดุดที่เดิม
- ต้องออกแรงยกหรือดึงโซ่มากกว่าเกณฑ์ที่คู่มือของประตูกำหนดไว้อย่างชัดเจน
- หยุดประตูไว้ครึ่งทางแล้วประตูไม่ค้าง ไหลลงหรือเลื่อนขึ้นเอง
- สายสลิงหย่อน หลุดจากร่อง ขาด หรือประตูเอียงไปข้างหนึ่ง
- รางประตูบุบ บิด หรือถูกรถชนเสียรูป
- มีเสียงดังผิดปกติจากกล่องเก็บม้วนประตูหรือจากปลายด้านที่มีเฟืองและเพลา
- ประตูไฟฟ้าไม่หยุดเมื่อมีสิ่งกีดขวาง หรือไม่ถอยกลับเมื่อชนสิ่งของ
ส่งรูปมาใน LINE ดูราคาก่อนค่อยตัดสินใจ ถามเฉย ๆ ไม่เสียเงิน
แหล่งอ้างอิง
- TDS — DASMA (Door & Access Systems Manufacturers Association)
- TDS — DASMA (Door & Access Systems Manufacturers Association)
- Rolling sheet door operation and maintenance manual — Janus International
- Non-reversing automatic garage door openers are a hazard (Pub. 523) — U.S. Consumer Product Safety Commission
- Garage door systems — safety tips — DASMA (Door & Access Systems Manufacturers Association)
คำถามที่พบบ่อย
ประตูม้วนฝืด ฉีดสเปรย์หล่อลื่นในรางเลยได้ไหม
ไม่ใช่ทางแก้ที่เอกสารของผู้ผลิตรองรับ เอกสารของสมาคมผู้ผลิตประตูกำหนดขอบเขตการหล่อลื่นไว้ที่เฟืองและโซ่ขับ ไม่ได้กำหนดให้หล่อลื่นราง และผู้ผลิตบางรายห้ามใช้สเปรย์บางชนิดกับประตูของตน สารหล่อลื่นในรางยังจับฝุ่นและทรายจนฝืดกว่าเดิมได้ ถ้าจะหล่อลื่นให้ทำตามคู่มือของประตูรุ่นนั้นเท่านั้น
ทำไมห้ามปรับสปริงเอง ถ้าเห็นน็อตปรับอยู่ชัด ๆ
เพราะสปริงถ่วงน้ำหนักเก็บพลังงานไว้เพื่อพยุงแผ่นประตูที่หนักหลายสิบกิโลกรัม เอกสารของสมาคมผู้ผลิตประตูและของผู้ผลิตเขียนคำเตือนตรงกันว่าชิ้นส่วนนี้อยู่ใต้แรงสปริงสูงตลอดเวลา และการปรับเองอาจทำให้บาดเจ็บรุนแรงหรือเสียชีวิต น็อตที่เห็นเป็นจุดสำหรับเครื่องมือเฉพาะของช่าง ไม่ใช่จุดปรับด้วยมือ
จะรู้ได้ยังไงว่าฝืดเพราะมอเตอร์หรือเพราะตัวประตู
ใช้วิธีที่เอกสารของผู้ผลิตแนะนำ คือปิดประตูด้วยมอเตอร์ก่อน แล้วโยกชุดปลดเป็นระบบมือ จากนั้นลองเปิดด้วยมือ ถ้ามือลื่นแต่มอเตอร์ฝืด ปัญหาอยู่ที่ระบบขับเคลื่อน ถ้ามือก็ฝืดด้วย ปัญหาอยู่ที่ตัวประตูหรือระบบถ่วงน้ำหนัก ทั้งสองกรณีต่อจากนั้นเป็นงานของช่าง
ควรตรวจประตูม้วนบ่อยแค่ไหน
หน่วยงานคุ้มครองผู้บริโภคของสหรัฐแนะนำรอบตรวจทุกสามสิบวันสำหรับประตูอัตโนมัติ โดยเป็นการตรวจด้วยตาและการทดสอบการทำงาน ไม่ใช่การถอดหรือปรับ ประตูหน้าร้านที่เปิดปิดวันละหลายรอบและอยู่ริมถนนที่มีฝุ่นและทรายควรตรวจถี่กว่านั้น